Yazılı Hazırlık5 Haziran 2026

5. Sınıf Ondalık Gösterim: Virgülün Gücü

Marketteki 12,75 TL fiyatı aslında bir kesirdir — virgülden sonrası “bütünün parçası” demektir. Maarif Modeli 5. sınıf kapsamıyla ondalık gösterim, basamak değerleri, sıralama ve ondalıklarla işlemler; çözümlü örnek ve öz değerlendirme formuyla.

Fatih Yıldıray 8 dk okuma 4 öz değerlendirme

Markette gördüğün $12{,}75$ TL etiketi aslında gizli bir kesirdir: $12$ tam lira ve $\dfrac{75}{100}$ lira, yani $75$ kuruş. Ondalık gösterim, kesirleri virgül kullanarak yazmanın pratik bir yoludur.

Virgülden Sonrası Ne Demek?

Tam sayı kısmından sonra virgül koyarız; virgülden sonraki basamaklar birden küçük parçaları gösterir:

0{,}1 = \frac{1}{10}, \qquad 0{,}01 = \frac{1}{100}, \qquad 0{,}001 = \frac{1}{1000}

Bunlara sırasıyla onda birler, yüzde birler, binde birler basamağı denir. Yani $3{,}26 = 3 + \dfrac{2}{10} + \dfrac{6}{100}$ .

Kesir ↔ Ondalık Köprüsü

Paydası $10, 100, 1000$ olan her kesir kolayca ondalığa çevrilir:

\frac{7}{10} = 0{,}7, \qquad \frac{45}{100} = 0{,}45, \qquad \frac{3}{4} = \frac{75}{100} = 0{,}75

Son örnekte paydayı önce $100$ yaptık ( $\dfrac{3}{4} = \dfrac{75}{100}$ ), sonra ondalığa geçtik.

Karavan notu: $0{,}5$ ile $0{,}50$ aynı sayıdır — sondaki sıfır değeri değiştirmez. Ama $0{,}5$ ile $0{,}05$ farklıdır! Biri yarım, diğeri yüzde beş. Basamağı şaşırma.

Ondalıkları Sıralamak

Önce tam kısma bak; eşitse virgülden sonra basamak basamak soldan sağa karşılaştır:

3{,}28 \;?\; 3{,}3 \;\Rightarrow\; 3{,}28 \;?\; 3{,}30 \;\Rightarrow\; 3{,}30 \text{ büyük}

Karşılaştırmayı kolaylaştırmak için basamak sayısını sıfırla eşitlemek ( $3{,}3 = 3{,}30$ ) çok işe yarar.

Ondalıklarla Toplama-Çıkarma

Tek kural: virgülleri alt alta getir. Basamaklar hizalanınca normal toplama gibi yaparsın.

Çözümlü Örnek

Soru: $14{,}6 + 3{,}75$ kaçtır?

Çözüm: Virgülleri hizala, boş basamağı sıfırla doldur: $14{,}60 + 3{,}75$ . Topla: $18{,}35$ .

Neden Önemli?

Ondalık gösterim para, ölçüm, tartı, sıcaklık — günlük hayatın her yerinde. Üstelik yüzde konusunun da kapısıdır ( $\%50 = 0{,}5$ ). Kesir-ondalık-yüzde üçlüsünü bir arada düşünmeye başla; matematiğin en kullanışlı köprülerinden biri budur.

Kaynakça

Millî Eğitim Bakanlığı. Maarif Modeli — 5. Sınıf Matematik Öğretim Programı (Sayılar ve Nicelikler teması). tymm.meb.gov.tr — Ondalık gösterimin program kapsamı.
Van de Walle, J. A. (2013). Elementary and Middle School Mathematics. Pearson. — Ondalık-kesir ilişkisinin öğretimi.

Etiketler

Maarif ModelYazılı HazırlıkYeni Sınav Sistemi5. sınıfondalık gösterimondalık sayılar

Öz Değerlendirme

Bu bir sınav değil — kendinle dürüst bir konuşma. Yanıtların profilinde saklanır; istediğin zaman geri dönüp güncelleyebilirsin.

1. Bir ondalık sayıyı (örn. 3,26) basamak değerlerine ayırarak açıklayabiliyor musun?

2. 0,5 ile 0,05 farkını ilk bakışta görebiliyor musun?

1 = karıştırıyorum, 5 = basamak farkını anında görüyorum.

KarıştırıyorumAnında görüyorum

3. Ondalıklarla toplama yaparken virgülleri hizalamayı unutuyor musun?

4. Bu konuda kendine bir hedef koy.

İlgili Rehberlik Yazıları

Yazılı Hazırlık