6. Sınıf Ondalık Gösterimle İşlemler

Üç arkadaş $37{,}50$ TL’lik bir hesabı bölüşecek; bir kurdele $0{,}8$ metreden $6$ tane kesilecek… Günlük hayatın çoğu hesabı ondalık sayılarla çarpma ve bölmedir. İyi haber: virgülün yerini doğru koyarsan, gerisi normal işlem gibi.

Ondalıkla Çarpma

Önce virgülleri yok say, tam sayı gibi çarp. Sonra çarpanlardaki toplam ondalık basamak sayısı kadar virgül koy:

$2{,}5$’te bir, $1{,}2$’de bir basamak; toplam $2$ basamak. Yani sonuçta sağdan $2$ basamak virgülle ayrılır: $3{,}00$.

Karavan notu: $10, 100, 1000$ ile çarparken virgül sağa kayar (sayı büyür): $4{,}57 \times 100 = 457$. Bölerken virgül sola kayar (sayı küçülür): $4{,}57 \div 10 = 0{,}457$.

Ondalıkla Bölme

Bölmede hile şu: böleni tam sayı yap. Bölen ile böleni aynı $10$’un kuvvetiyle çarparak virgülü temizleriz:

İkisini de $10$ ile çarptık ($1{,}5 \to 15$, $4{,}5 \to 45$); bölme değişmez, ama artık tam sayıya bölüyoruz.

Kesir ↔ Ondalık (Bölme ile)

Her kesir bir bölme olduğundan, paydaya bölerek ondalığa çevirebilirsin:

Çözümlü Örnek

Soru: $37{,}50$ TL’lik hesap $3$ kişiye eşit bölünüyor. Kişi başı ne kadar düşer?

Çözüm: $37{,}50 \div 3$. $37 \div 3 = 12$ kalan $1$; ondalığa devam: $37{,}50 \div 3 = 12{,}50$. Kişi başı $12{,}50$ TL. Kontrol: $12{,}50 \times 3 = 37{,}50$. ✓

Neden Önemli?

Ondalıkla işlem, para-ölçüm hayatının dilidir ve yüzde hesaplarının (indirim, KDV, faiz) altyapısıdır. Virgül kaydırma sezgisini oturt; hem sınavlarda hem markette hata yapmazsın.