Tüm rehberlik yazıları
Yazılı Hazırlık4 Haziran 2026

Adım Adım Düşün: 9. Sınıf Algoritma ve Akış Şemaları

Bir yemek tarifi de aslında bir algoritmadır: doğru adımları, doğru sırayla. Maarif Modeli 9. sınıf kapsamıyla algoritma, akış şeması ve sözde kod; örnek ve öz değerlendirme formuyla.

Fatih Yıldıray 8 dk okuma 4 öz değerlendirme
Akış şeması ve algoritma çizimi

Sabah evden çıkana kadar yaptığın her şey — kalk, dişini fırçala, giyin, kahvaltı et — aslında bir algoritmadır: bir işi bitirmek için izlenen, sıralı ve net adımlar. Yeni müfredat, matematiksel düşünmeyi bu “adım adım” mantığıyla güçlendiriyor.

Algoritma Nedir?

Algoritma, bir problemi çözmek için izlenen sonlu, sıralı ve belirsizlik içermeyen adımlar dizisidir. İyi bir algoritmanın üç özelliği vardır: her adım nettir, sonludur (biter), ve aynı girdi için hep aynı sonucu verir.

Üç Anlatım Biçimi

Aynı algoritmayı üç şekilde ifade edebilirsin:

  • Doğal dil: adımları cümlelerle yazmak.
  • Akış şeması: adımları sembollerle göstermek — oval (başla/bitir), dikdörtgen (işlem), eşkenar dörtgen (karar/koşul), oklar (akış yönü).
  • Sözde kod (pseudocode): programlamaya yakın ama dilden bağımsız bir yazım.

Kontrol Yapıları

Algoritmaların gücü üç yapıdan gelir:

  • Sıralı: adımlar art arda.
  • Koşullu (eğer-ise): bir şart doğruysa şunu, değilse bunu yap.
  • Döngü (tekrar): bir işi koşul sağlanana kadar tekrarla.

Karavan notu: Akış şemasında karar sembolü (eşkenar dörtgen) her zaman iki çıkışlıdır: “Evet” ve “Hayır”. Bir koşulu çizerken iki yolu da göstermeyi unutma.

Örnek

Problem: İki sayıdan büyüğünü bulan algoritmayı yaz.

Sözde kod:

A ve B sayılarını al
EĞER A > B İSE
    Yaz "Büyük: A"
DEĞİLSE
    Yaz "Büyük: B"

Bu küçük algoritma, koşullu yapının (eğer-ise-değilse) tam bir örneğidir.

Neden Önemli?

Algoritmik düşünme, yalnızca bilgisayar bilimi değil, problem çözmenin evrensel dilidir. Bir matematik sorusunu adımlara bölebilmek, en karmaşık problemi bile yönetilebilir hâle getirir.

Kaynakça

  1. Millî Eğitim Bakanlığı. Maarif Modeli — 9. Sınıf Matematik Öğretim Programı (Algoritma ve Bilişim). tymm.meb.gov.trAlgoritma ve akış şemasının kapsamı.
  2. Wing, J. M. (2006). Computational Thinking. Communications of the ACM, 49(3).Hesaplamalı/algoritmik düşünme.

Etiketler

Maarif ModelYazılı HazırlıkYeni Sınav Sistemi9. sınıfalgoritmaakış şeması

Öz Değerlendirme

Bu bir sınav değil — kendinle dürüst bir konuşma. Yanıtların profilinde saklanır; istediğin zaman geri dönüp güncelleyebilirsin.

1. Günlük hayatından bir “algoritma” örneği ver ve adımlarını yaz.
2. Bir problemi akış şemasına dökebiliyor musun?
1 = zorlanıyorum, 5 = sembollerle rahatça çizerim.
ZorlanıyorumRahatça çizerim
3. Koşul ve döngü yapılarından hangisini kurmakta zorlanıyorsun?
4. Bu konuda kendine bir hedef koy.