Eisenhower Matrisi ile Öncelik Belirlemek
Her iş aynı derecede acil ve önemli değildir. Acil-önemli ayrımıyla işleri dört kutuya yerleştirmek, enerjini gerçekten önemli olana yönlendirir. Öğrenciye uyarlanmış bir öncelik aracı. Öz değerlendirme formuyla.
Çok çalıştığı hâlde ilerleyemeyen öğrencilerin ortak sorunu çoğu zaman tembellik değil, yanlış işe çalışmaktır. Tüm işler eşit değildir; bazıları acil görünür ama önemsizdir, bazıları önemlidir ama acil olmadığı için hep ertelenir. Eisenhower matrisi, bu karmaşayı çözer.
İki Eksen: Acil ve Önemli
Her işi iki soruyla tart:
- Acil mi? Hemen yapılması gerekiyor mu (yarınki ödev, bugünkü yazılı)?
- Önemli mi? Asıl hedefine (sınav başarısı, kalıcı öğrenme) gerçekten katkısı var mı?
Bu iki eksen dört kutu üretir:
- Acil + Önemli: Yarınki yazılıya çalışmak. → Hemen yap.
- Önemli + Acil değil: Düzenli konu tekrarı, eksik kapatma. → Planla, ihmal etme.
- Acil + Önemli değil: Bazı zorlama görevler, “şunu da yapayım” işleri. → Mümkünse azalt.
- Acil değil + Önemli değil: Sonsuz sosyal medya, amaçsız gezinme. → Ele, sınırla.
En Kritik Kutu: 2. Kutu
Öğrencinin gerçek gelişimi 2. kutuda yaşanır: acil olmadığı için sürekli ertelenen ama en önemli işler. Düzenli tekrar, zayıf konuyu kapatma, deneme analizi… Bunlar “yarına yetişmesi gerekmiyor” diye hep sona kalır, ve hiç yapılmaz. Başarılı öğrenci, 2. kutuyu programına bilerek yazar.
Karavan notu: Akşam çalışmaya başlamadan önce yapılacakları hızlıca bu dört kutuya at. Önce 1. kutu (acil+önemli), sonra mutlaka 2. kutudan bir şey (önemli ama acil değil). 4. kutuyu (acil değil+önemli değil) gününden olabildiğince çıkar. Bu dakikalık ayıklama, saatlerini doğru işe yönlendirir.
Acil Olanın Tuzağı
Beyin acil olana koşar; çünkü acil iş baskı yapar. Ama sürekli acil işlerin peşinde koşan öğrenci, asıl önemli olana (uzun vadeli hazırlık) hiç sıra getiremez ve her şeyi son dakikaya bırakır. Son dakika tuzağı için: “Yarın Başlarım” Tuzağı.
Önceliklendirme, programını kurmadan önceki adımdır: Haftalık Çalışma Programı Nasıl Yapılır?.
Verimlilik, daha çok iş yapmak değil, doğru işi yapmaktır. İşlerini acil-önemli ekseninde tartan öğrenci, enerjisini gürültüye değil, gerçekten önemli olana yatırır.
Kaynakça
- Covey, S. (1989). The 7 Habits of Highly Effective People. — Acil-önemli matrisi ve “2. kutu” önceliği.
- Steel, P. (2007). The Nature of Procrastination. Psychological Bulletin, 133. — Önemli ama acil olmayan işlerin ertelenmesi.
Etiketler
Öz Değerlendirme
Bu bir sınav değil — kendinle dürüst bir konuşma. Yanıtların profilinde saklanır; istediğin zaman geri dönüp güncelleyebilirsin.
İlgili Rehberlik Yazıları
Akıllı Not Alma: Defterini Gerçekten İşe Yarar Hâle Getirmek
Tahtadakini olduğu gibi geçirmek not almak değil, kopyalamaktır. İyi bir matematik defteri; örnekleri, kuralın “neden”ini ve kendi sorularını barındırır. Cornell yöntemi ve matematiğe özgü not alma teknikleriyle defterini bir çalışma aracına çevir. Öz değerlendirme formuyla.
Yazılı HazırlıkHedef Koyma ve Motivasyonu Sürdürme: “Çalışacağım” Demekten Fazlası
“Daha çok çalışacağım” bir hedef değil, bir dilektir. Ölçülebilir, gerçekçi hedefler kurmak ve motivasyon kaçtığında bile devam etmek öğrenilebilir. SMART hedefler, küçük adımlar ve disiplinin motivasyondan neden daha güvenilir olduğu. Öz değerlendirme formuyla.
Yazılı HazırlıkTurlama Tekniği: Sınavda Hangi Soruyu Ne Zaman Çözmeli?
Bir soruya saplanıp sınavın sonunu getirememek en yaygın hatadır. Turlama tekniği: kolayları toplayıp zorları sona bırakarak puanı maksimize etmek. Adım adım uygulama. Öz değerlendirme formuyla.