EBOB-EKOK Problemlerinde En Sık Hatalar
Soruda EBOB mu EKOK mu lazım? Bu ayrımı yanlış yapmak, problemin en sık hatasıdır. Hangi senaryoda hangisinin kullanılacağı ve diğer tuzaklar. Öz değerlendirme formuyla.
EBOB-EKOK işlemini yapmak çoğu öğrenci için kolaydır; asıl zorluk, problemde hangisinin gerektiğine karar vermektir. Bu tek karar yanlışsa, doğru işlem bile yanlış cevap verir.
Hata 1: EBOB mu, EKOK mu?
Bu, problemin can damarıdır:
- EBOB (en büyük ortak bölen): Bir şeyi eşit ve en büyük parçalara bölme/gruplama senaryolarında. (“En fazla kaç kişiye eşit dağıtılır?”, “en büyük kare fayans”.)
- EKOK (en küçük ortak kat): Olayların birlikte tekrar etme/buluşma senaryolarında. (“Kaç dakika sonra birlikte çalar?”, “aynı anda başlayıp ne zaman tekrar buluşurlar?”.)
İpucu: “bölme/dağıtma/parçalama” → EBOB; “tekrar/buluşma/aynı anda” → EKOK.
Hata 2: Senaryoyu Yüzeysel Okumak
Bazı sorular her ikisini de içerir ya da çeldirici kelimelerle yanıltır. Soruyu sonuna kadar oku, ne istendiğini netleştir. (Bkz. Uzun Soru Metnini Parçalara Ayırmak.)
Hata 3: Asal Çarpanlara Ayırma Hatası
EBOB/EKOK’u asal çarpanlardan bulurken: EBOB için ortak çarpanların en küçük üslüsü, EKOK için tüm çarpanların en büyük üslüsü alınır. Bu ikisini karıştırmak (EBOB için büyük üs almak gibi) klasik hatadır.
Hata 4: Cevabı Yanlış Yorumlamak
EKOK’u bulup “kaç dakika sonra” sorusunu yanıtladın ama soru “saat kaçta” diyorsa, başlangıç saatini eklemeyi unutma. Ara sonucu cevap sanma. (Bkz. Çok Adımlı Sorularda Kaybolmamak.)
Karavan notu: EBOB/EKOK sorusunu okur okumaz kâğıda tek kelime yaz: “bölme/gruplama” mı, “buluşma/tekrar” mı? Bu kelime, hangisini kullanacağını söyler. Emin değilsen, çok küçük sayılarla (örn. ve ) senaryoyu canlandır: mantık hangisine uyuyorsa odur. (Bkz. Soruyu Basitleştirmek.)
EBOB-EKOK problemleri, işlem değil senaryo tanıma sorularıdır. Hangi senaryonun hangisini çağırdığını öğrenen öğrenci, bu klasik problem tipini güvenle çözer.
Kaynakça
- MEB (2024). Maarif Modeli — 6 ve 10. Sınıf Matematik. — EBOB-EKOK ve uygulama problemleri.
- Pólya, G. (1945). How to Solve It. — Problemi anlama ve özel durumla deneme.
Etiketler
Öz Değerlendirme
Bu bir sınav değil — kendinle dürüst bir konuşma. Yanıtların profilinde saklanır; istediğin zaman geri dönüp güncelleyebilirsin.
İlgili Rehberlik Yazıları
Akıllı Not Alma: Defterini Gerçekten İşe Yarar Hâle Getirmek
Tahtadakini olduğu gibi geçirmek not almak değil, kopyalamaktır. İyi bir matematik defteri; örnekleri, kuralın “neden”ini ve kendi sorularını barındırır. Cornell yöntemi ve matematiğe özgü not alma teknikleriyle defterini bir çalışma aracına çevir. Öz değerlendirme formuyla.
Yazılı HazırlıkHedef Koyma ve Motivasyonu Sürdürme: “Çalışacağım” Demekten Fazlası
“Daha çok çalışacağım” bir hedef değil, bir dilektir. Ölçülebilir, gerçekçi hedefler kurmak ve motivasyon kaçtığında bile devam etmek öğrenilebilir. SMART hedefler, küçük adımlar ve disiplinin motivasyondan neden daha güvenilir olduğu. Öz değerlendirme formuyla.
Yazılı HazırlıkTurlama Tekniği: Sınavda Hangi Soruyu Ne Zaman Çözmeli?
Bir soruya saplanıp sınavın sonunu getirememek en yaygın hatadır. Turlama tekniği: kolayları toplayıp zorları sona bırakarak puanı maksimize etmek. Adım adım uygulama. Öz değerlendirme formuyla.