Tüm rehberlik yazıları
Yazılı Hazırlık9 Haziran 2026

Sözlü/Performans Notunu Yükseltmek: Derste Görünür Olmak

Sözlü ve performans notu “şans işi” değildir; öğretmenin gözünde görünür olmakla yükselir. Derse katılmak, soru sormak ve düzenli olmakla sözlü notunu hak ederek almak. Öz değerlendirme formuyla.

Fatih Yıldıray 5 dk okuma 3 öz değerlendirme

Çoğu öğrenci sözlü/performans notunu bir “şans işi” ya da “öğretmenin keyfi” sanır. Oysa bu not, büyük ölçüde senin kontrolündedir ve onu hak ederek yükseltmenin yolları bellidir. Üstelik bu notu yükselten davranışlar, aynı zamanda gerçekten öğrenmeni de sağlar.

Sözlü Notu Neyi Ölçer?

Sözlü/performans değerlendirmesi, yazılının ölçemediğini ölçmeye çalışır: derse katılımın, çabanı, süreç içindeki gelişimini. Maarif Modeli’nin süreç odaklı değerlendirme anlayışıyla da bu önem artıyor. Yani not, tek bir sınav anına değil, sürekli görünürlüğüne bakar.

Görünür Olmanın Yolları

  • Derse katıl. Parmak kaldır, soru cevapla, tahtaya çık. Öğretmen, katılan öğrenciyi görür ve hatırlar.
  • Soru sor. İyi bir soru, hem öğrenmeni hem de ilgili olduğunu gösterir. (Çekiniyorsan: Öğretmene Soru Sormaktan Çekinmek.)
  • Ödevleri düzenli ve zamanında yap. Düzenlilik, çabanın en görünür kanıtıdır. (Ödev için: Ödevi Angarya Olmaktan Çıkarmak.)
  • Defterini düzenli tut. Çoğu performans değerlendirmesinde defter düzeni de hesaba katılır. (Bkz. Defter Düzeni Nota Nasıl Yansır?.)

Karavan notu: Katılım, “bilgiçlik taslamak” değildir; yanlış cevap vermek bile katılımdır ve öğretmen bunu görür. Önemli olan denemek, ilgili olmak, sürekli orada olmaktır. Sessiz ve görünmez bir öğrenci, en çalışkanı bile olsa, sözlü notunda dezavantajlıdır — çünkü çaban görünmüyor.

Görünürlük Numara Değil, Gerçek Katılımdır

Bir uyarı: amaç öğretmene yağ çekmek ya da rol yapmak değil; gerçekten derse dahil olmaktır. İlginç olan şu: derse aktif katılan öğrenci hem sözlü notunu yükseltir hem de konuyu daha iyi öğrenir — çünkü aktif katılım, pasif dinlemekten çok daha öğreticidir. (Bkz. Derste Dersi Dinlemek.)

Sözlü/performans notu, sınıfta var olmanın karşılığıdır. Katılan, soran ve düzenli olan öğrenci bu notu şansa bırakmaz; hem hak ederek alır hem de bu sayede daha çok öğrenir.

Kaynakça

  1. Hattie, J. & Timperley, H. (2007). The Power of Feedback. Review of Educational Research, 77.Sınıf içi katılım ve geri bildirim döngüsü.
  2. Chi, M. T. H. (2009). Active-Constructive-Interactive. Topics in Cognitive Science, 1.Aktif katılımın öğrenmeye üstünlüğü.

Etiketler

Yazılı HazırlıkMaarif Modelsözlü notuperformans notuderse katılım

Öz Değerlendirme

Bu bir sınav değil — kendinle dürüst bir konuşma. Yanıtların profilinde saklanır; istediğin zaman geri dönüp güncelleyebilirsin.

1. Derste ne kadar görünürsün: katılır mısın, yoksa arkada sessiz mi kalırsın?
2. Derse aktif katılımın ne düzeyde?
1 = hiç katılmam; 5 = sık sık parmak kaldırır, soru sorarım.
HiçAktif
3. Sözlü notunu “şans/öğretmenin keyfi” mi sanıyordun, yoksa kendi kontrolünde mi görüyorsun?