Tüm rehberlik yazıları
Yazılı Hazırlık9 Haziran 2026

Velinin Kendi Kaygısını Çocuğa Bulaştırması

Bazen sınavdan en çok korkan öğrenci değil, velidir. Ve bu kaygı, sözlerle, tutumlarla, hatta sessizlikle çocuğa geçer. Kendi kaygınızı tanıyıp çocuğa bulaştırmamanın yolu. Öz değerlendirme formuyla.

Fatih Yıldıray 6 dk okuma 3 öz değerlendirme

Sınav döneminin az konuşulan bir gerçeği var: bazen evdeki en kaygılı kişi, sınava girecek olan çocuk değil, velidir. Ve kaygı bulaşıcıdır — sözlerle, yüz ifadeleriyle, tutumlarla, hatta gergin bir sessizlikle çocuğa geçer. Çocuğunuzu korumanın ilk adımı, kendi kaygınızı tanımaktır.

Kaygı Nasıl Bulaşır?

Çocuklar, ebeveynlerinin duygularını şaşırtıcı bir hassasiyetle okur. Siz “merak etme” deseniz bile, gergin bir ses tonu, sürekli sınavı konuşmak, telaşlı bir beden dili, çocuğa “demek gerçekten korkulacak bir şey var” mesajı verir. Kaygılı bir veli, farkında olmadan çocuğun kaygısını besler — çoğu zaman tam tersini istediği hâlde.

Velinin Kaygısı Nereden Gelir?

Anlaşılırdır: çocuğunuzun geleceğini önemsiyorsunuz. Ama bu kaygının altında bazen kendi beklentileriniz, çevre baskısı (“ne der eş dost?”), ya da kendi geçmiş deneyimleriniz yatar. Bu kaygı sizin; ama yükünü çocuğa taşımak, ona haksızlıktır — onun zaten kendi kaygısı var.

Karavan notu (veliye): Çocuğunuza “sakin ol” demeden önce, kendinize bakın: Sınavı günde kaç kez konuşuyorsunuz? Sesiniz gergin mi? Sürekli kontrol ediyor musunuz? Çocuğunuza verebileceğiniz en büyük destek, kendi kaygınızı yönetmektir. Sakin bir liman olun; fırtınayı büyüten değil, dindiren taraf. Bunun için kendi kaygınızı bir eşle, arkadaşla paylaşın — çocuğunuzla değil.

Kaygınızı Çocuktan Ayırın

  • Sınavı evde tek konu hâline getirmeyin; hayatın başka güzel yanları da konuşulsun.
  • Endişelerinizi çocuğun yanında değil, başka bir yetişkinle paylaşın.
  • Kendi kaygı belirtilerinizi fark edin ve yatıştırın; sakin bir nefes, sakin bir ev demektir.

Çocuğun kaygısının kaynaklarını anlamak için: Sınav Kaygısı Nedir. Beklenti baskısını azaltmak için: Beklenti Baskısının Görünmez Yükü. Sakin bir ev için: Ev Ortamını Sınav Dostu Yapmak.

Çocuğunuz, sizin sakinliğinizi de kaygınızı da içine çeker. Kendi kaygısını tanıyıp yöneten veli, çocuğuna en değerli şeyi verir: korkunun değil, güvenin hâkim olduğu bir ev.

Kaynakça

  1. Eisenberg, N. et al. (1998). Parental Socialization of Emotion. Psychological Inquiry, 9.Ebeveyn duygularının çocuğa aktarımı.
  2. Ginsburg, G. S. & Schlossberg, M. C. (2002). Family-Based Treatment of Childhood Anxiety. International Review of Psychiatry, 14.Ebeveyn kaygısının çocuk kaygısıyla ilişkisi.

Etiketler

Yazılı HazırlıkMaarif Modelvelikaygıduygu aktarımı

Öz Değerlendirme

Bu bir sınav değil — kendinle dürüst bir konuşma. Yanıtların profilinde saklanır; istediğin zaman geri dönüp güncelleyebilirsin.

1. (Veliye) Sınav konusunda kendi kaygı düzeyinizi nasıl tanımlarsınız?
2. (Veliye) Kaygınızı çocuğa ne ölçüde yansıttığınızı düşünüyorsunuz?
1 = farkında olmadan çok; 5 = kaygımı ondan koruyabiliyorum.
Çok yansıtıyorumKoruyorum
3. (Veliye) Sınavı evde günde kaç kez konuşuyorsunuz? Başka konular için yer kalıyor mu?