Tüm rehberlik yazıları
Yazılı Hazırlık9 Haziran 2026

Eksik Konuya Dönmek: Geriye Gitmek Utanç Değil

Yeni konuyu anlamıyorsan, sorun çoğu zaman bir önceki eksik temeldedir. Geriye dönüp eksiği kapatmak bir gerileme değil, doğru bir yatırımdır. Temeli onarmanın mantığı. Öz değerlendirme formuyla.

Fatih Yıldıray 5 dk okuma 3 öz değerlendirme

“Bu yeni konuyu bir türlü anlayamıyorum.” Çoğu zaman sorun yeni konuda değil, onun dayandığı bir önceki eksik temeldedir. Matematik kümülatiftir: her konu öncekinin üstüne kurulur. Ve eksik bir temele yeni kat çıkamazsın.

Neden Anlamıyorum?

Bir konuyu anlamamanın en sık sebebi, onun ön koşulu olan bir bilgiyi eksik bilmektir. Üslü sayıları tam oturmadan köklü sayıları, denklemi kavramadan eşitsizliği anlamak zordur. Yeni konuda tıkanıyorsan, “acaba bunun temelinde eksiğim mi var?” diye sor. (Eksik tespiti: Konu Eksiğini Tespit Etmek.)

Geriye Gitmek Gerileme Değildir

Birçok öğrenci, sınıf seviyesinin “gerisine” dönmekten utanır: “1010. sınıftayım, 88. sınıf konusuna mı bakacağım?” Bu utanç, en büyük engeldir. Oysa eksik temeli onarmak bir gerileme değil, en akıllı ilerlemedir: çürük temel üstünde harcanan saatler boşa gider; sağlamlaştırılmış temel ise her sonraki konuyu kolaylaştırır.

Karavan notu: Geriye dönmek, kaybedilen zaman değil, kazanılan zamandır. Bir alt konudaki eksiği kapatmaya harcadığın 11 saat, onun üstündeki 55 konuyu birden açabilir. “Bu seviyenin altına bakmak ayıp” düşüncesini bir kenara bırak; gerçek öğrenciler, eksiklerini kapatmaktan çekinmez. Temelini onaran, en hızlı yükselendir.

Nasıl Dönülür?

  • Eksiği tespit et: Yeni konuda tam olarak nerede tıkandığını bul; oradan geriye, ön koşula in.
  • Hedefli dön: Tüm alt sınıfı tekrar etme; sadece eksik olan belirli ön bilgiyi kapat.
  • Sonra yeni konuya dön: Temel oturunca, anlamadığın yeni konu çoğu zaman kendiliğinden açılır.

Yeni konudaki tıkanıklık, çoğu zaman geçmişteki bir boşluğun habercisidir. Geriye dönüp eksiğini utanmadan kapatan öğrenci, üstüne sağlam kat çıkar — ve “anlamıyorum” dediği konuların çoğunun aslında bir temel meselesi olduğunu görür.

Kaynakça

  1. Ausubel, D. P. (1968). Educational Psychology: A Cognitive View.Ön bilginin yeni öğrenmedeki belirleyici rolü.
  2. Vygotsky, L. (1978). Mind in Society.Yakınsal gelişim alanı ve ön koşul bilgiler.

Etiketler

Yazılı HazırlıkMaarif Modeleksik kapatmaön bilgitemel

Öz Değerlendirme

Bu bir sınav değil — kendinle dürüst bir konuşma. Yanıtların profilinde saklanır; istediğin zaman geri dönüp güncelleyebilirsin.

1. Yeni bir konuyu anlamadığında, temelinde eksik olup olmadığını sorguluyor musun?
2. Alt seviye bir konuya dönmekten çekiniyor musun?
1 = utanırım, dönmem; 5 = gerekirse rahatça dönerim.
ÇekinirimRahatça dönerim
3. Şu an üstünde sallandığını hissettiğin (temeli eksik) bir konu var mı?