Konu Eksiğini Tespit Etmek: Nereden Başlamalı?
Eksiğini bilmeden çalışmak, karanlıkta ev temizlemeye benzer. Hangi konularda zayıf olduğunu net olarak tespit etmek, çalışmanı en çok ihtiyaç olan yere yönlendirir. Eksik haritası çıkarmanın yolları. Öz değerlendirme formuyla.
Çalışmaya başlarken en kritik soru “ne kadar çalışayım?” değil, **“neye çalışayım?”**dır. Eksiğini bilmeden çalışmak, ışığı kapalı bir odayı toplamaya benzer: çaba harcarsın ama doğru yere değmez. Önce eksik haritanı çıkar.
Neden Eksik Tespiti Önce Gelir?
Sınırlı zamanın var ve onu en çok işe yarayacak yere yatırmalısın. İyi bildiğin konuyu tekrar tekrar çalışmak rahatlatır ama nete dönmez; asıl kazanç, zayıf olduğun yeri güçlendirmektedir. Bu yüzden çalışma planı, eksik tespitiyle başlar. (Önceliklendirme için: Eisenhower Matrisi.)
Eksik Haritası Nasıl Çıkarılır?
- Deneme/yazılı analizi: Yanlış ve boş soruların hangi konularda yoğunlaştığına bak. En dürüst veri budur. (Bkz. Deneme Sınavını Analiz Etmek.)
- Konu listesi üzerinden öz değerlendirme: Müfredattaki konuları yaz, her birine dürüstçe “iyi / orta / zayıf” notu ver.
- Tanı sorusu çöz: Her konudan birkaç soru çöz; tıkandığın konu, eksiğin olan konudur.
- “Anlatabiliyor muyum?” testi: Bir konuyu birine anlatamıyorsan, orada eksiğin var. (Bkz. “Anladım” Demek Tuzak Olabilir.)
Karavan notu: Eksik tespitinde kendine acımasız ama adil ol. “Bu konuyu biliyorum” deyip geçtiğin yer, çoğu zaman akıcılık yanılsamasıdır — birkaç soru çözmeden “biliyorum” deme. Gerçek eksik haritası, hislerle değil, çözülen sorularla çıkar. Yanlış teşhis, haftaların boşa gitmesi demektir.
Eksiğin de Bir Önceliği Var
Tüm eksikler eşit değildir: ağırlığı yüksek (sık çıkan) ve sonraki konulara temel olan eksikler önce kapatılmalı. Bir konu başka konuların ön şartıysa (örneğin denklem bilmeden pek çok şey çözülmez), oradan başla. Planını buna göre kur: Haftalık Çalışma Programı ve Sınava Geri Sayım.
Harita Sabit Değildir
Eksik haritası tek seferlik değildir; kapattıkça güncelle, yeni denemelerle yeniden kontrol et. Kapanan eksiklerin yerini yenileri (genelde daha ince) alır.
Doğru çalışma, çok çalışmaktan önce doğru yere çalışmaktır. Eksik haritasını çıkaran öğrenci, enerjisini bildiğini tekrarlamaya değil, bilmediğini öğrenmeye yönlendirir.
Kaynakça
- Black, P. & Wiliam, D. (1998). Assessment and Classroom Learning. Assessment in Education, 5. — Eksik tespiti (biçimlendirici değerlendirme) ve etkisi.
- Ericsson, K. A. & Pool, R. (2016). Peak. — Zayıf noktaya hedefli (bilinçli) pratik.
Etiketler
Öz Değerlendirme
Bu bir sınav değil — kendinle dürüst bir konuşma. Yanıtların profilinde saklanır; istediğin zaman geri dönüp güncelleyebilirsin.
İlgili Rehberlik Yazıları
Akıllı Not Alma: Defterini Gerçekten İşe Yarar Hâle Getirmek
Tahtadakini olduğu gibi geçirmek not almak değil, kopyalamaktır. İyi bir matematik defteri; örnekleri, kuralın “neden”ini ve kendi sorularını barındırır. Cornell yöntemi ve matematiğe özgü not alma teknikleriyle defterini bir çalışma aracına çevir. Öz değerlendirme formuyla.
Yazılı HazırlıkHedef Koyma ve Motivasyonu Sürdürme: “Çalışacağım” Demekten Fazlası
“Daha çok çalışacağım” bir hedef değil, bir dilektir. Ölçülebilir, gerçekçi hedefler kurmak ve motivasyon kaçtığında bile devam etmek öğrenilebilir. SMART hedefler, küçük adımlar ve disiplinin motivasyondan neden daha güvenilir olduğu. Öz değerlendirme formuyla.
Yazılı HazırlıkTurlama Tekniği: Sınavda Hangi Soruyu Ne Zaman Çözmeli?
Bir soruya saplanıp sınavın sonunu getirememek en yaygın hatadır. Turlama tekniği: kolayları toplayıp zorları sona bırakarak puanı maksimize etmek. Adım adım uygulama. Öz değerlendirme formuyla.