“Bu Konu Çıkmaz” Tuzağı: Konu Atlamamak
“Bu konu zaten çıkmaz”, “buna çalışmaya değmez” diye konu atlamak, en pahalı bahislerden biridir. Tahmine dayalı konu seçmenin riski ve dengeli kapsama stratejisi. Öz değerlendirme formuyla.
“Bu konu zaten çıkmaz”, “bu konuya çalışmaya değmez”, “geçen yıl çıkmıştı, bu yıl çıkmaz”. Bu cümleler kulağa akıllıca bir tasarruf gibi gelir; ama aslında riskli bir bahistir. Çünkü hangi konunun çıkacağını kesin bilemezsin — ve atladığın konu çıkarsa, telafisi yoktur.
Tahmine Dayalı Bahis
Bir konuyu atlamak, “bu çıkmayacak” diye bahse girmektir. Bu bahsi kaybedersen, hiç çalışmadığın bir konuyla sınavda karşılaşırsın ve garanti puan kaybedersin. Üstelik o konu, başka bir konuya temel oluşturuyorsa (lisede konular bağlıdır), zincirleme zarar verir. Birkaç soruluk garantiyi, belirsiz bir tasarruf için riske atmak çoğu zaman kötü bir takastır.
“Çıkmaz” Bilgisi Nereden Geliyor?
Genelde söylenti, “abimin dediği” ya da geçmiş yıl tahmininden. Bunların hiçbiri güvenilir değildir; sınav kapsamı resmîdir ve öğretmenin söyledikleri en güvenilir kaynaktır. Söylentiye göre konu atlamak, sağlam zemine değil dedikoduya bahis oynamaktır.
Karavan notu: Zaman gerçekten kısıtlıysa, “atlamak” yerine önceliklendir: ağırlığı yüksek ve sık çıkan konulara çok, az çıkana daha az zaman ver — ama hiçbirini sıfırlama. Her konuya en azından temel düzeyde dokunmak, “hiç bilmiyorum” riskini ortadan kaldırır. Atlamak ile az çalışmak farklı şeylerdir; ikincisi güvenli, ilki kumardır. (Önceliklendirme: Eisenhower Matrisi.)
Dengeli Kapsama
- Önce yüksek öncelikli konular: Sık çıkan, ağırlıklı, temel olanlar.
- Sonra düşük öncelikliler: En azından temel düzeyde, “hiç boş kalmasın”.
- Öğretmenin kapsam bilgisine güven: Söylentiye değil. (Bkz. Öğretmenden Geri Bildirim İstemek.)
“Bu konu çıkmaz” demek, kontrol edemediğin bir şeye bahis oynamaktır. Konu atlamak yerine önceliklendiren öğrenci, sürprizlere karşı korunaklı olur ve “keşke şuna da baksaydım” pişmanlığını yaşamaz.
Kaynakça
- Kahneman, D. (2011). Thinking, Fast and Slow. — Belirsizlik altında karar ve aşırı güven yanlılığı.
- Dunlosky, J. et al. (2013). Improving Students’ Learning. — Dengeli kapsama ve dağıtılmış çalışmanın değeri.
Etiketler
Öz Değerlendirme
Bu bir sınav değil — kendinle dürüst bir konuşma. Yanıtların profilinde saklanır; istediğin zaman geri dönüp güncelleyebilirsin.
İlgili Rehberlik Yazıları
Akıllı Not Alma: Defterini Gerçekten İşe Yarar Hâle Getirmek
Tahtadakini olduğu gibi geçirmek not almak değil, kopyalamaktır. İyi bir matematik defteri; örnekleri, kuralın “neden”ini ve kendi sorularını barındırır. Cornell yöntemi ve matematiğe özgü not alma teknikleriyle defterini bir çalışma aracına çevir. Öz değerlendirme formuyla.
Yazılı HazırlıkHedef Koyma ve Motivasyonu Sürdürme: “Çalışacağım” Demekten Fazlası
“Daha çok çalışacağım” bir hedef değil, bir dilektir. Ölçülebilir, gerçekçi hedefler kurmak ve motivasyon kaçtığında bile devam etmek öğrenilebilir. SMART hedefler, küçük adımlar ve disiplinin motivasyondan neden daha güvenilir olduğu. Öz değerlendirme formuyla.
Yazılı HazırlıkTurlama Tekniği: Sınavda Hangi Soruyu Ne Zaman Çözmeli?
Bir soruya saplanıp sınavın sonunu getirememek en yaygın hatadır. Turlama tekniği: kolayları toplayıp zorları sona bırakarak puanı maksimize etmek. Adım adım uygulama. Öz değerlendirme formuyla.